Een burn-out overvalt mensen in veel gevallen plotseling, en als de eerste signalen zich aandienen is het eigenlijk al te laat. Het kost dan veel tijd, rust en aandacht om weer te herstellen en in het arbeidsproces terug te komen. Voordat er signalen zijn is een burn-out echter al latent aanwezig en behandelbaar. Het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-out (NCPSB) heeft een tool ontwikkeld waarmee het burn-outs al in dit latente stadium ontdekt, en de burn-out zelf met behulp van een kort coachingstraject kan voorkomen. Het NCPSB is momenteel actief op de intensive careafdelingen van ziekenhuizen. Door de enorme stress en werkdruk die daar door corona heersen, is het gevaar van burn-outs onder de medewerkers groot. “Met onze VMC-tool kunnen we de kans op een burn-out inzichtelijk maken. Dat voorkomt verbluffend veel ziekteverzuim,” zegt Theo Immers, chairman van het NCPSB.

Voor de IC’s zal burn-outpreventie in een enorme behoefte voldoen

“Zeker, vooral nu, in de gestreste coronatijd! Eigenlijk zijn we als commerciële onderneming gericht op burn-outpreventie in het bedrijfsleven, maar sinds maart doen ziekenhuizen een sterk beroep op ons. Medewerkers op IC-afdelingen hebben te maken met een grote verantwoordelijkheid op afbreukrisico’s en er zijn momenteel veel verborgen burn-outs. Wij halen ze naar boven en bespreken de persoonlijke resultaten door middel van een praktische coaching van twee uur. Preventie voorkomt uitval, zodat de IC’s zoveel mogelijk kunnen doordraaien.”

Hoe werkt de preventie?

“Via een uitgebreide wetenschappelijke vragenlijst kijken we naar wat zich afspeelt in het precognitieve gedeelte van de hersenen. Tachtig procent van de ondervraagden zegt zich goed te voelen. Ze rationaliseren hun problemen en onvrede onbewust weg. Iemand die empathisch is kan zijn gevoel ‘dichtdraaien’ als er stress binnenkomt, maar die reactie is tegennatuurlijk. Hetzelfde geldt voor een perfectionist. Gestrest personeel ziet er tegenop om overuren te maken of zoekt zelfs naar een andere baan. Dat is vaak vluchtgedrag. Wij kunnen deze onderliggende mechanismen snel blootleggen. Als je dichtbij jezelf kunt blijven kun je stressmanagement effectief inzetten, wat helpt om stress de baas te blijven, alleen weten veel mensen niet hoe ze in elkaar zitten. Met effectieve coaching kan uitval worden voorkomen. Belangrijk, want zodra iemand is uitgevallen zit hij gemiddeld 226 werkdagen thuis met een intensief hersteltraject. Andere methodieken grijpen vaak pas in als er signalen te zien zijn.”

Hoe hebt u het systeem ontwikkeld?

“Ik heb via een ernstige posttraumatische stressstoornis zelf ervaren hoe erg psychisch lijden kan zijn, en zie het als missie om het taboe op burn-outs te doorbreken. Vóór corona zat al 17,2 procent van de werkende populatie in de risicogroep voor burn-out. Dat kunnen wij terugbrengen naar 3,8 procent; die gigantische winst is mijn drive.

Het VMC-systeem is een uitgebreide vragenlijst waaraan we vijf jaar met veel idealisme hebben gewerkt. Het maakt gebruik van theoretische fysica en kunstmatige intelligentie. Het registreert welke associaties bepaalde begrippen bij mensen oproepen en diept die vervolgens uit om inconsequenties en verborgen drijfveren bloot te leggen. Daarna komt er een coach aan te pas, die snapt wat de antwoorden op cognitief niveau betekenen. Door dit met de werknemer te bespreken, ontwikkelt deze zelfinzicht en weerbaarheid. De werknemer weet voortaan wat hij of zij moet doen in stresssituaties.

Welke eisen stelt u aan de coaches?

“Door corona maakt het NCPSB een ongekende groei door. Omdat we preventief werken moeten we altijd een hele afdeling testen. Dat betekent veel werk. Daardoor hebben we behoefte aan een groot aantal coaches. Zij zijn gelicentieerd en kunnen de uitslagen van de VMC goed interpreteren en op een rustige manier aan de cliënten uitleggen. Het zijn sterk uiteenlopende persoonlijkheden, met een gevarieerde opleiding en verschillend beroepsverleden. Ze hebben allemaal hun specialiteiten en doelgroepen die ze coachen. Een aantal van hen zijn BIG-geregistreerde psychologen. De coaches moeten vooral passie hebben voor preventie, en begrip van de beroepssituatie van de medewerkers die zij coachen. We selecteren coaches om hun idealisme, levenservaring en vakkennis. We gaan ook jongere coaches aantrekken, omdat jongere werknemers relatief veel last van stress hebben en beter door iemand van hun eigen generatie zullen worden begrepen.”

Blijft u naast het IC-werk actief op de zakelijke markt?

“We zijn groot geworden in de zakelijke markt. Door de coronastress hebben we uit idealisme onze expertise voor de IC’s aangewend, maar we zijn geen bedrijf dat specifiek in de zorg opereert. We werken in MKB- en grotere, nationale en internationale bedrijven, en ook met zzp’ers. We werken graag met bedrijven die duurzaam ondernemen, want met burn