In Nederland is er sprake van verstedelijking. Dit is één van de oorzaken dat er steeds meer gebouwd wordt. Daarnaast wordt er ook steeds meer over klimaatproblemen gesproken. In vrijwel iedere branche dient men hier rekening mee te houden, ook in de bouwbranche.

Het produceren van materialen is vrijwel altijd belastend voor het milieu. Dit geldt ook voor bouwmaterialen. Hoe belastend een bouwproject voor het milieu is, is dus onder andere afhankelijk van wat voor bouwmaterialen men gebruikt. Uit onderzoek is gebleken dat beton minder belastend is dan veel andere bouwmaterialen.

Een speciale tool om de milieubelasting in te schatten

In België heeft men de software TOTEM ontwikkeld. Dit project is opgericht door OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij), de Service Public de Wallonie en Leefmilieu Brussel. Het doel van deze tool is om het voor bedrijven binnen de bouwbranche, inzichtelijk te maken wat de milieu-impact van een bouwproject zal zijn. Gedurende de ontwikkeling van TOTEM heeft men veel overlegd met experts binnen de bouwbranche en wetenschappelijke organisaties als VITO.

Met TOTEM wordt het voor ontwerpers dus mogelijk om de milieubelasting van een gebouw in te schatten. De tool analyseert de milieubelasting aan de hand van Europese norm 15804. Bovendien wordt er ook rekening gehouden met andere milieu-indicatoren, zoals PEF en ILCD. TOTEM houdt rekening met de complete levenscyclus van een materiaal. Er wordt naar de productie van het materiaal gekeken, maar ook naar de manier waarop het materiaal uiteindelijk ooit afgebroken moet worden. De tool neemt zelfs in acht hoeveel energie er verbruikt wordt gedurende de gebruiksfase van het gebouw. Hierdoor kan men een zeer nauwkeurige en volledige inschatting maken van de milieukosten. De tool weergeeft de milieukosten in het aantal euro per vierkante meter vloeroppervlak.

Het vergelijken van verschillende bouwtechnieken

In opdracht van de Federatie van de Belgische Cementnijverheid, heeft de Universiteit van Leuven onderzocht wat de verschillen in milieubelasting tussen verschillende bouwtechnieken zijn. Om dit te kunnen analyseren, hebben de onderzoekers gebruik gemaakt van TOTEM. De onderzoekers hebben zowel bouwtechnieken van een appartementsgebouw als van een rijtjeshuis vergeleken. De verschillende bouwtechnieken voor een rijtjeshuis die met elkaar vergeleken zijn, zijn stapelbouw met bakstenen, houtskeletbouw en betonbouw. Uit de gegevens van TOTEM blijkt dat meer dan 80% van de milieukosten van de bouwmaterialen komt en ongeveer 15% van het energieverbruik. Het verschil in milieubelasting tussen de drie verschillende bouwtechnieken bleek nihil, namelijk minder dan 5%.

Bij het vergelijken van bouwtechnieken voor een appartementsgebouw, was er wél sprake van significant verschil in milieubelasting. Voor het appartementsgebouw hebben de onderzoekers drie verschillende soorten constructies met elkaar vergeleken, namelijk beton, staal en kruislaaghout. Deze materialen zijn, voor de bouw van een appartement, over het algemeen voor ongeveer 90% van de totale milieubelasting verantwoordelijk. Uit het onderzoek bleek dat de milieubelasting van beton bijna 30% lager lag dan de milieubelasting van kruislaaghout. De milieubelasting van beton ten opzichte van staal lag zelfs bijna 50% lager.

Conclusie

Uit het onderzoek van de Universiteit van Leuven blijkt dat het bouwen van een appartement het minst milieubelastend is als men voor beton kiest. Van de drie soorten constructies die met elkaar vergeleken zijn, is staal het meest belastend voor het milieu. Voor de bouw van een rijtjeshuis zit er, als we puur naar de belasting voor het milieu kijken, weinig verschil tussen de diverse bouwtechnieken.