Het is algemeen bekend; om de klimaatverandering een halt toe te roepen is het noodzakelijk dat we met z’n allen de uitstoot van broeikasgassen drastisch terugbrengen. De afspraken die daarover zijn gemaakt door diverse sectoren in ons land kregen hun weerslag in het Klimaatakkoord, dat in 2019 is gesloten.

De Nederlandse papier- en kartonsector, verenigd in de VNP, heeft de ambitieuze emissiereductiedoelstellingen omarmd: 49 procent CO2-reductie in 2030, 95 procent reductie in 2050 (ten opzichte van 1990).

Over de VNP
De 17 Nederlandse producenten van papier en karton zijn verenigd in branchevereniging VNP, de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Papier- en kartonfabrieken. De papierindustrie in Nederland omvat 22 locaties voor de productie van papier en karton. De sector maakt op jaarbasis 3 miljoen ton papier en is goed voor 4.000 arbeidsplaatsen.  De belangrijkste grondstof is oud papier: 86 procent van de producten wordt gemaakt uit ingezameld papier.

HALVERING ENERGIEVERBRUIK VANAF 2004
De VNP is in 2004 gestart met een innovatieproject, vertelt directeur Gerrit Jan Koopman. “Het doel was om het energieverbruik in onze keten te halveren in de periode tot 2020. Er was veel winst te behalen door onder meer betere benutting van machineparken en verbetering van de procesefficiency.” De VNP zette daarvoor een energietransitiehuis op, in nauwe samenwerking met het ministerie van Economische Zaken. Het project was succesvol; terwijl de productie met 27% steeg, bleef het primaire energieverbruik gelijk. “Tegen het einde van het traject merkten we dat de focus wat minder ketengericht werd en er meer aandacht kwam voor verduurzaming van de diverse locaties. Dat vereist een andere benadering,” aldus Koopman.

FOCUS VERLEGGEN NAAR CO2-REDUCTIE
De VNP bouwt het energietransitietraject om naar een CO2-innovatietraject om de ambitieuze doelstellingen uit het Klimaatakkoord te bereiken. “De halvering van onze CO2-uitstoot in 2030 is al een hele uitdaging, 0% emissie in 2050 betekent niets minder dan een aardverschuiving voor onze sector”, stelt Koopman.

Deze opgave is eenvoudigweg te omvangrijk en te duur voor individuele bedrijven om op te pakken. Daarom kijkt de branche nadrukkelijk naar mogelijkheden om samen te werken, zoals met onderwijsinstellingen als de TU in Eindhoven en de Hanzehogeschool in Groningen. Om dit te bereiken is een innovatiebureau opgericht dat onder de vleugels van de VNP alle bedrijven helpt te verduurzamen.

De VNP kijkt juist ook nadrukkelijk over de hekken van de eigen sector. “We hebben een platform opgericht waarbinnen we partijen treffen waarmee we bijvoorbeeld overleggen over wat we kunnen doen met hun reststromen (bijvoorbeeld die van de tuinders) en zij met de onze. Doordat we een open blik hebben richting andere partijen, zijn er al diverse interessante en ook verrassende samenwerkingen ontstaan die veel milieuwinst opleveren,” aldus Koopman. Zo bestaat inmiddels papier dat wordt gemaakt van tomatenvezels en gras.

VERSCHILLENDE SAMENWERKINGSVERBANDEN
Door diverse VNP-leden worden verschillende technieken aangewend om tot de gewenste reducties te komen. Zo sloten Papierfabriek Doetinchem, Waterstromen en Waterschap Rijn en IJssel recent een overeenkomst om het restwater van de papierfabriek duurzaam te behandelen en daarbij biogas op te wekken. Daardoor kost de waterzuivering geen energie, maar levert juist energie op. Het biogas wordt door de papierfabriek gebruikt in de stoomketels, ter vervanging van aardgas. Dit alles levert een besparing op van 2300 ton CO2 per jaar; ofwel het jaarlijkse aardgasverbruik van duizend huishoudens.

Papierproducent Crown Van Gelder introduceert in januari papier gemaakt van suikerbietenpulp. Hiervoor wordt samengewerkt met telercoöperatie Cosun. Daarmee is Crown de eerste partij ter wereld die ‘suikerbietenpapier’ op industrieel niveau produceert. De nieuwe methode leidt tot een flinke CO2-reductie, ook is minder water nodig tijdens het productieproces.

Bij andere projecten worden koffiebekers en drankenpakken gerecycled – tot voor kort was dit technisch niet mogelijk – of wordt de in het productieproces ontstane restwarmte weer gebruikt voor de voeding van lokale energienetten.

VERDUURZAMING IS LANGDURIG PROCES
Als een fabriek wil overschakelen van gas op elektriciteit is dat niet zomaar even geregeld, vertelt Koopman. “Daar gaat een heel proces aan vooraf. Vaak is er niet voldoende elektra beschikbaar om over te kunnen stappen en ook de infrastructuur is niet altijd toereikend. Daarvoor is overleg nodig met partijen als gemeenten, provincies en netbeheerders en dat proces kost nu eenmaal tijd. We blijven als sector de samenwerking opzoeken, want alleen samen kunnen we onze klimaatdoelstellingen behalen. We nodigen andere partijen nadrukkelijk uit om ons te benaderen om hun ideeën en initiatieven te delen als het gaat om andere toepassingen van grondstoffen, verlaging van CO2-uitstoot of verdere bevordering van circulariteit.”

Meer informatie over de Nederlandse papier- en kartonsector vindt u op www.vnp.nl. Bent u nieuwsgierig naar manieren om verpakkingen zo circulair mogelijk te ontwerpen, kijk dan op www.papiercirculair.nl.

 

.