De bouw- en infrawereld staan voor een enorme opgave. Om de grote druk op de woningmarkt te verlichten moeten er tot 2030 ongeveer één miljoen woningen bijkomen. Daarnaast is het vernieuwen, verjongen en verduurzamen van de bestaande infrastructuur en utiliteitsbouw urgent. In het regeerakkoord is de ambitie opgenomen dat aan het einde van deze kabinetsperiode 30.000 tot 50.000 bestaande woningen per jaar gasvrij zijn gemaakt of zodanig energie-efficiënt dat ze op korte termijn zonder aardgas toekunnen. Dat biedt ook volop kansen voor een combinatie met circulair bouwen.

Onlangs heeft minister van Binnenlandse Zaken Ollongren laten weten welke maatregelen ze namens het kabinet wil gaan nemen om het duurzaam bouwen te bevorderen. Hierbij gaat het om drie hoofdlijnen:

1. Een uniforme berekening van circulaire prestaties in de milieuprestatie voor gebouwen
Per 1 januari 2018 is de MPG (MilieuPrestatie Gebouwen) ingevoerd. De MPG geeft aan wat de milieubelasting is van alle materialen die in een gebouw worden toegepast. Deze prestatie-eis biedt partijen de mogelijkheid om zelf te kiezen voor de technieken waarmee de eis wordt gerealiseerd. Dat zorgt voor ontwerpvrijheid en ruimte voor innovatie. De MPG is nu echter alleen nog van toepassing op nieuwbouwwoningen en nieuwe kantoorgebouwen groter dan 100 m².

In de huidige versie van de MPG wordt het effect van het gebruik van hernieuwbare en secundaire grondstoffen en producten al berekend. De komende periode zal de ontwikkeling van aanvullende indicatoren voor hoogwaardig hergebruik en recycling voor de MPG worden gestimuleerd. Deze indicatoren kunnen dan ook een rol gaan spelen in het berekenen van de milieuprestatie van een gebouw.

2. De stapsgewijze aanscherping van de milieuprestatie-eis tot 2030
Sinds 2018 is er dus een minimum milieuprestatie-eis opgenomen in de bouwregelgeving. Deze dwingt partijen om stappen te zetten om milieuvriendelijker en meer circulair te bouwen. De eis zorgt tevens voor een gelijk speelveld voor de gehele bouwsector. Het voornemen is om deze eis stapsgewijs scherper te stellen met als doel om de milieubelasting van een gebouw in 2030 te halveren. Minister Ollongren onderzoekt hoeveel scherper de milieuprestatie-eis per 1 januari 2021 kan worden.

3.Uitbreiden toepassingsgebied milieuprestatie-eis
De milieuprestatie-eis geldt nu nog alleen voor nieuwe woningen en kantoren groter dan 100 m². Maar het is de bedoeling om de milieuprestatie-eis ook te laten gelden voor de nieuwbouw van andere gebruiksfuncties zoals scholen, zorginstellingen, sporthallen, winkels, horeca en bedrijfshallen en voor de verbouw en transformatie van bestaande gebouwen.

Naast deze bouwregelgeving vindt het kabinet de voorbeeldrol van het Rijk (denk aan Rijkswaterstaat en ProRail als grote opdrachtgevers) belangrijk; daarmee wordt kennis ontwikkeld en ontstaat er een markt voor oplossingen voor de verbetering van milieuprestaties van bouwwerken. Ondernemingen die maatregelen voor circulair bouwen nemen, kunnen financiële middelen tegemoet zien.

De markt aan het werk
De omslag naar duurzaam bouwen kan uiteraard niet alleen tot stand komen door overheidsmaatregelen. De bouwsector zal zichzelf ook opnieuw moet uitvinden waardoor het ‘bouwlandschap’ ingrijpend zal veranderen. Denk hierbij aan het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen en logistieke processen; andere ontwerp-, bouw- en beheersvormen, nieuw te ontwikkelen sloop- en recyclingprocessen, enzovoorts.
Voorbeelden zijn er al; de betonsector met het recent afgesloten Betonakkoord en de gevelbouwers die werken met een experiment met de terugnameplicht van gebruikte gevels. En dit is pas het begin, we kunnen nog veel meer verwachten. Er komen interessante, duurzame bouwtijden aan.