Met het programma Anders Werken in de zorg en de inzet van nieuwe zorgtechnologie wapent tanteLouise zich tegen het sombere toekomstbeeld van toenemende vergrijzing en een groeiend tekort aan zorgmedewerkers. De resultaten zijn veelbelovend. 

In de wereld van ‘warme zorg’ is schermen met kille cijfers geen gemeengoed. Maar in dit geval ontkomt Jan-Kees van Wijnen, directeur Zorg en Behandeling bij de West-Brabantse zorginstelling tanteLouise, er eenvoudigweg niet aan. “Dat er, met alle uitdagingen waarvoor de sector staat, iets moet gebeuren, dat begrijpt iedereen. Om de zorg in de toekomst overeind te houden, moet de arbeidsproductiviteit substantieel omhoog. Dat kan, door werkprocessen te verfijnen en met technologische ondersteuning het werk van zorgmedewerkers te verlichten en te vergemakkelijken.” 

Anders Werken

Anders Werken is het devies. Niet alleen, maar samen. Grenzen verkennen en waar nodig verleggen. Iedereen ziet die noodzaak, maar niet iedereen beweegt even snel. Met klinkende resultaten hoopt Van Wijnen collega-zorginstellingen te overtuigen. “Toen wij het prototype van de heupairbag WOLK zagen, waren we ook niet meteen enthousiast. Maar we zagen wel de potentie. Het resultaat: de afgelopen drie jaar is bij ons het aantal heupfracturen onder verpleeghuisbewoners met liefst 80% gedaald. Dat is gigantisch.”  

Dat percentage gaat ongetwijfeld nog verder omhoog nu tanteLouise met gebruik van ‘slimme vloeren’ in staat is om objectief en betrouwbaar te meten wanneer er bij een kwetsbare oudere sprake is van een verhoogd valrisico. Breaking news zegt ontwikkelaar Frans Lefeber van Smart Floor, al beseft hij dat deze term in dit geval misschien niet op zijn plaats is. Samen met tanteLouise werkte Lefeber twee jaar aan een algoritme dat het valgevaar bij verpleeghuisbewoners kan vertalen in een score. Dat werkt als een soort van thermometer: groen is veilig, bij oranje is het oppassen geblazen, bij rood rinkelen de alarmbellen. “De thermometer – een overzichtelijk dashboard op het computerscherm – geeft in één oogopslag uitsluitsel. Is er iets mis met de mobiliteit van de bewoner, dan kan er meteen actie worden ondernomen.” 

Heupbreuk

Meten is weten. Op strategische plaatsen in het verpleeghuis zijn onder de vloer antennetjes aangebracht. Vijftig per vierkante meter. Verpleeghuisbewoners worden uitgerust met een sensor die feilloos zaken registreert als staplengte, loopsnelheid of de stand van de voeten. Verandert het looppatroon, door een verslechterde conditie of het gebruik van medicijnen, dan is dat meteen zichtbaar. De behandelaar wordt gewaarschuwd met een pushbericht.  

Per jaar breken in ons land 15.000 mensen een heup. Een kwart van hen overlijdt binnen een jaar aan de gevolgen ervan. Anderen revalideren moeizaam, zijn minder mobiel en daardoor nog afhankelijker. Ze leveren hoe dan ook in op de kwaliteit van leven, weet Van Wijnen: “Als we dat kunnen voorkomen met deze innovatie, is dat pure winst. Maar ook financieel is de combinatie van slimme vloer en heupairbag interessant. Een heupfractuur kost al snel 40.000 euro aan zorgkosten.” 

Per jaar breken in ons land 15.000 mensen een heup. Een kwart van hen overlijdt binnen een jaar aan de gevolgen ervan.

Drie verschillende uitgangspunten

TanteLouise hanteert bij de ontwikkeling van nieuwe zorgtechnologie steevast drie uitgangspunten waaraan elke innovatie moet voldoen. Allereerst moet die de kwaliteit van zorg en daarmee de kwaliteit van leven van de cliënt bevorderen. Aan die voorwaarde voldoet de heupairbag absoluut; hij voorkomt heel wat persoonlijk leed. Tweede uitgangspunt is dat de inzet van moderne technologie het werk van de zorgmedewerkers vergemakkelijkt en daardoor tijdwinst oplevert. Van Wijnen: “Als het lukt om die tijdsbesparing te verzilveren, helpt dat om de zorgkosten te verlagen. Dat is meteen de derde eis die we stellen. De heupairbag spaart niet alleen medische- en revalidatiekosten uit, het ontlast ook de ziekenhuizen en scheelt ons nog eens 200 extra uren verpleeghuiszorg per cliënt. In een krimpende arbeidsmarkt is dat tijd die we heel goed aan andere taken kunnen besteden.”  

De heupairbag is maar een van de vele vindingen die in het living lab van tanteLouise tot volle wasdom komt. Andere veelbelovende innovaties zijn de ontwikkeling van een futuristische bril waarbij met gebruik van Augmented Reality het aantal medicatiefouten kan worden teruggebracht. Een andere slimme bril, die het artsen en verpleegkundig specialisten mogelijk maakt om op afstand mee te kijken bij de behandeling van een cliënt, levert niet alleen een significante tijdsbesparing op, maar is plots ook van waarde tijdens de coronapandemie. “Door leerling-verpleegkundigen uit te rusten met zo’n slimme bril, kunnen medewerkers die noodgedwongen thuis zitten hen – met de laptop op schoot – van op afstand begeleiden. Zo spelen we op de werkvloer andere zorgprofessionals vrij, wat de druk op de dienstenroosters vermindert.” 

Dezelfde uitdaging

De bereidheid om deze kennis met andere organisaties te delen, is voor tanteLouise en daarmee ook Jan-Kees van Wijnen welhaast vanzelfsprekend. “We staan in de zorg tenslotte allemaal voor dezelfde uitdaging. Willen we de problemen die op ons afkomen het hoofd bieden, dan moeten we alle aanwezige kennis en denkkracht mobiliseren. Precies daarom zijn we Anders Werken gestart, waarbij we zoveel mogelijk andere zorgorganisaties uitnodigen om aan te haken. De beweging breidt zich uit als een olievlek. Want het besef groeit: het moet echt anders.”