Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel en zijn ook in het klaslokaal steeds prominenter aanwezig. Kinderen lijken moeiteloos mee te bewegen met elke nieuwe ontwikkeling op dit gebied. Maar hebben ze wel goed zicht op de impact van het gebruik van technologie, internet en media? Hoe pak je dat als onderwijsprofessional op, ook als je niet alle digitale vernieuwingen op de voet volgt?

Eva van de Sande is programmamanager digitale geletterdheid bij Edux. Edux innoveert en stimuleert kindontwikkeling met de focus op talent, veranderen en ontwikkelen. Met behulp van onderbouwde tools en methodes ondersteunt Edux professionals in het onderwijs en de kinderopvang met advies, training en coaching.

Digitale geletterdheid

Van de Sande: “Om bewust met media, technologie en internet om te kunnen gaan, hebben kinderen digitale geletterdheid nodig. Deze onderwijsterm richt zich op de competenties; mediawijsheid, informatievaardigheden, computational thinking en ICT-basisvaardigheden. Naast digitale kennis en vaardigheden is daarbij probleemoplossend vermogen cruciaal. Denk bijvoorbeeld aan gericht informatie kunnen vinden op internet, het onderscheiden van fake nieuws en onbetrouwbare bronnen, weten wat een computer wel of niet kan en het weerbaar om kunnen gaan met social media.”

Dealen met digitaal

“Het stimuleren van digitale geletterdheid wordt vaak bij leerkrachten neergelegd. Dat vraagt veel van ze. Zij zijn immers in een andere tijd opgegroeid en er is nog te weinig aandacht voor in de lerarenopleidingen.  Binnen het huidige aanbod ontbreekt vaak de onderwijskundige expertise, samenhang en wetenschappelijke onderbouwing. Daardoor is er juist voor die cruciale onderliggende digitale vaardigheden te weinig aandacht”, stelt Van de Sande. “Bovenal is er in het bestaande aanbod te weinig aandacht voor de begeleiding en kennis die nodig is om het leerproces goed te blijven ondersteunen.”

Digitalig

In antwoord daarop heeft Edux, samen met wetenschappers en educatiepartners het trainde-trainerprogramma Digitalig ontwikkeld. Het programma versterkt professionals op een onderbouwde en integrale manier om zowel digitale geletterdheid als probleem-oplossend vermogen van kinderen te bevorderen. “Digitalig laat kinderen informatie analyseren, verbanden leggen, reflecteren en kritisch redeneren”, legt Van de Sande uit. “Dat zijn de belangrijke vaardigheden waardoor kinderen bewust en autonoom kunnen omgaan met de voortsnellende technologie. Dat doen we door ons te richten op de professional. We leren hen om digitale geletterdheid te integreren in hun bestaande dagplanning.”

Digitalig is opgebouwd uit taalgerichte interactievaardigheden, visuele instructies en praktische voorbeeldmaterialen. Van de Sande: “Hiermee kunnen scholen laagdrempelig starten. Door de focus op vakintegratie en procesgericht werken kunnen zij het onderwerp digitale geletterdheid ook effectiever borgen binnen de organisatie.”

Toekomst

Van de Sande: “Het zou heel mooi zijn als digitale geletterdheid op den duur geen apart vak meer is. Dat de vaardigheden op een natuurlijke manier zijn verweven in het denken en handelen van de onderwijsprofessional. Bijvoorbeeld dat wanneer we werken met taal we ook automatisch digitale informatievaardigheden toevoegen. En, als kinderen digitaal zoeken naar informatie voor een werkstuk, we ook aandacht besteden aan goede zoektermen en het beoordelen van de betrouwbaarheid van bronnen.”

Meer informatie vindt u op www.edux.nl/digitalig

Extra:

De Nutsbasisschool Burgst in Breda is dit schooljaar begonnen met Digitalig. Leerkracht Joyce Heijnen heeft groep 8 onder haar hoede. “Mijn leerlingen hebben bijna allemaal een mobiel. Ze leren met een groepsapp om te gaan, welke info ze wel of niet kunnen delen. Ze zoeken op internet van alles op, vragen zich af of dat altijd objectieve bronnen zijn en of de informatie die ze voor werkstukken gebruiken ook op andere manieren zijn te checken.”
Heijnen, ook specialist in wetenschap en techniek, introduceerde de micro:bit in de klas. “Dat is een heel kleine, krachtige computer waarmee je kunt programmeren, spelletjes doen en andere apparaten aansturen. Voor mij was het helemaal nieuw, ik kreeg hulp via het programma Digitalig van Edux. Ik heb de kinderen ermee op weg geholpen en daarna gingen ze zelf los op de computer. Na een uur waren de kinderen al veel verder dan ik na een hele dag! Daarna gingen ze elkaar helpen en leerden ze weer van elkaar.”

Heijnen vond het werken met Digitalig erg interessant en leuk. “Ik blijf op deze manier als leerkracht ook op de hoogte van de nieuwste digitale ontwikkelingen. We moeten hier dus zeker mee doorgaan. Het is sowieso goed als we meer aanbieden dan rekenen en taal alleen. Niet iedereen is daar goed in en door Digitalig ervoeren deze leerlingen dat ze ook ergens in kunnen uitblinken. Dat ze talent hebben om te programmeren bijvoorbeeld, iets dat sommigen nog nooit hadden gedaan maar waar ze dus steengoed in blijken te zijn. Sommige leerlingen vragen voor Sinterklaas zelfs een micro:bit!”