duurzaamheid

Wanneer de zorgsector in het nieuws is, gaat het nog te vaak over vergrijzing of de almaar stijgende zorgkosten. De aandacht voor duurzaamheid bleef daar, in vergelijking met het bedrijfsleven, nog behoorlijk bij achter. Dat is inmiddels aan het veranderen nu de voordelen van een duurzamere bedrijfsvoering overal zichtbaar worden; kostenbesparing, een lagere milieubelasting en niet in de laatste plaats het sterk verbeterde welzijn van bewoners en personeel. Bijkomend gevolg is weer dat medewerkers trots zijn op hun instelling en die reputatie kan weer helpen bij het aantrekken van nieuw, gemotiveerd personeel.  

Green Deal voor duurzame zorg

Het startschot voor de sectorbrede verduurzaming werd gegeven in 2016. Zorginstellingen, overheden en bedrijven hebben in dat jaar afspraken gemaakt in de zogenoemde Green Deal Duurzame Zorg voor een duurzamere toekomst. Deze afspraken waren geïnspireerd op de SDGs, de Sustainable Development Goals, die zijn opgesteld door de Verenigde Naties. De bedoeling van de Green Deal is om de verduurzaming van de zorg door te voeren op vier hoofdlijnen: 

  • terugdringen van de CO2-emissie van de zorgsector;
  • het bevorderen van circulair werken;
  • de hoeveelheid medicijnresten in oppervlaktewater en grondwater
      terugdringen; 
  • het creëren van een leefomgeving in en buiten zorginstellingen die de
    gezondheid van iedereen bevordert. 

Deze eerste Green Deal, waarbij 150 organisaties uit het veld zich aansloten, stond vooral in het teken van algemene bewustwording. Het logische vervolg kwam in 2018 tot stand met de Green Deal 2.0, waar zich nog eens 32 organisaties bij aansloten. Zorgorganisaties gingen werken aan concrete maatregelen of sloten zich aan bij landelijke initiatieven op duurzaamheidsgebied.  

Gezonde(re) leefomgeving

Om het tweede en vierde actiepunt, het bevorderen van circulair werken en het creëren van een gezondere leefomgeving, te verwezenlijken is er voor duurzame voeding een hele belangrijke rol weggelegd. Marlou Boers is beleidsadviseur bij ActiZ, de branchevereniging van 400 zorgorganisaties:Wat betreft de aandacht voor verduurzaming van de voeding staat de sector nog in de kinderschoenen, maar dat verandert nu wel snel. Vanuit Intrakoop, de grootste inkooporganisatie voor de zorgsector, loopt er een aantal pilots op het gebied van voeding. Deze focussen zich op het verminderen van het vleesgebruik en het vergroten van het aandeel plantaardig eten. Er zijn tips en tricks voor zorgorganisaties die op dit gebied willen verduurzamen.”

Verspilling tegengaan

Het Milieuplatform Zorgsector is een branchevereniging met een website met veel voorbeelden, handleidingen en tips op het gebied van biologische voeding, keurmerken en het tegengaan van voedselverspilling. Boers: “Een aantal zorgorganisaties werkt samen met Too Good To Go, een digitaal platform dat producenten en afnemers met elkaar in contact brengt. Zo kunnen bewoners van de wijk waarin een zorginstelling is gevestigd voor een zacht prijsje overtollige maaltijden kopen, die anders zouden worden weggegooid.”
ActiZ faciliteert zelf een platform voor duurzaamheid, waarop zo’n 50 aangesloten organisaties vier keer per jaar bij elkaar komen om kennis uit te wisselen over duurzaamheidsthema’s. De laatste keer was er een presentatie over voeding met aandacht voor keurmerken en lagere vleesconsumptie 

Voorlichting en preventie

Ook KBO-PCOB, de grootste seniorenorganisatie van ons land met een kwart miljoen leden, onderkent het belang van een gezondere leefomgeving voor zowel thuiswonende ouderen als in verpleeghuizen. Marcel Sturkenboom is directeur: Als je ouder wordt, verandert de samenstelling van je lichaam; je spierweefsel neemt af, de botten worden brozer en het vetweefsel neemt toe. Goede voeding, meer drinken (vooral water) en meer bewegen zijn daarbij de belangrijkste remedies.
Er komt wel steeds meer aandacht voor bovengenoemd proces maar dat betekent niet dat er geen probleem is, er zijn heel veel ouderen die kampen met over- of ondergewicht en een afnemende actieradius Het feit dat er op de zorg flink bezuinigd is en ouderen langer thuis blijven wonen is daar ook debet aan. We moeten ze dus helpen om op deze drie gebieden (voeding, drinken, bewegen) hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en hun leefstijl aan te passen,” aldus Sturkenboom.  

KBO-PCOB wil ook veel meer inzetten op preventie. Dat kan vorm krijgen door voorlichting en ondersteuning over dit onderwerp in te bouwen op alle plekken waar zorg wordt verleend. Sturkenboom: “En dan praat ik al over 50plussers die zich meer bewust moeten worden van hun leefstijl, zodat wanneer ze in aanraking komen met chronische aandoeningen, ze daar ook mee kunnen dealen. De seniorenorganisatie besteedt, in samenwerking met huisartsen, diëtisten en therapeuten, in haar magazine en op diverse websites zoals goedgevoedouderworden.nl veel aandacht aan voorlichting en preventie op het gebied van goede en duurzame voeding, zowel gericht op ouderen als op zorgverleners.Maar”, benadrukt Sturkenboom, “we willen ook dat dit onderwerp veel hoger komt op de prioriteitenlijsten van zorgverzekeraars, welzijnsorganisaties en verpleegtehuizen.”